Yurt Gezilerinin İzinde – Fırçanın Tanıklığında Memleket Belleği

Kuruluş felsefesinde kültür ve sanat olan genç Cumhuriyet, temelini sağlamlaştırmak ve Osmanlı’dan devraldığı bakımsız Anadolu taşrasını kalkındırmak amacıyla “Yurt Gezileri ve Yurt Resimleri” atılımını planladı. Bu kapsamda 1938-1943 arasında her yıl on sanatçıyı görevlendiren devlet, sanatçıların görevlendirildikleri illerde her türlü gereksinimlerini karşılayacaktı. Altı yıllık süre içinde 48 ressamımız, 63 kente giderek 675 resim yaptılar. Toplanan resimler Ankara Halkevi binasında izleyicilerin beğenisine sunuldu.

Karanlığa karşı aydınlık taşıma görevini üstlenmiş bu sanatçılar, çağdaşlığın barış elçisi olarak tarihteki saygın yerlerini çoktan aldılar. Her birinin ötekinden ayrı öyküleriyle sarmalandığı bu kitap, akıcı bir anlatımla yeniden yaşamımıza katılıyor. Bizler yalnızca bir sanat eylemiyle yüzleşmiyoruz. Sanatçı tanıklıklarıyla Anadolu insanının yaşam koşullarını, yoksulluğunu, hastalıklarla boğuşmasını, özlem be kuşkularını da öğreniyoruz.

Genç Cumhuriyet için figür, hem çizgisel hem de kültürel bir ifadedir. Bir duruşta direnç, bir bakışta geçmişin izleri, bir durakta göçebelik, bir kalabalıkta yoksulluk hissedilir. İşte bu yüzden, Yurt Gezileri resimlerine bakmak, aynı zamanda Anadolu’nun yüzünü tanımak demektir.

Güven Baykan, fırçanın tanıklığında bir memleket belleği ortaya koyuyor, her bir sanatçının yüzleştiği gerçeklikleri yapıtlarına yansıyan yönleriyle birlikte okura anlatıyor.